2. Kademe Hareket ve Antrenman Bilimleri – Sınav Konuları
10 Haziran 2026
📈 1. Süperkompansasyon (Aşırı Tamamlama) ve Adaptasyon Teorisi
Biyolojik Adaptasyon Yasaları: Egzersiz stresine karşı vücudun verdiği hücresel ve sistemik yanıtlar; Akut tepkiler vs. Kronik adaptasyonlar.
Süperkompansasyon (Overcompensation) Döngüsü: Yüklenme, yorgunluk, dinlenme (toparlanma) ve üst düzey uyum aşamalarının fizyolojik ve metodolojik analizi. Antrenmanların zamanlamasında kronik yorgunluk veya gerileme (detraining) oluşmaması için dinlenme sürelerinin optimizasyonu.
Homeostazi Manipülasyonu: Vücudun iç dengesinin (homeostazi) antrenman yükleriyle planlı bir şekilde bozularak performans artışının tetiklenmesi.
🏋️♂️ 2. Kuvvet ve Dayanıklılığın İleri Metotlarla Geliştirilmesi
Kuvvet Antrenmanı Metotları: Maksimal kuvvet, hipertrofi ve kuvvette devamlılık için kullanılan ileri yöntemler (Piramit sistemi, ters piramit, süper setler, drop setler, eksantrik vurgulu antrenmanlar ve izometrik metotlar). %1 RM (Maksimum Tekrar) hesaplama ve şiddet bölgelerinin belirlenmesi.
Dayanıklılık Antrenmanı Metotları: Aerobik ve anaerobik kapasiteyi geliştiren spesifik yöntemler; Sürekli koşu metotları (ekstensif ve yoğun), İnterval antrenman metotları (geniş ve dar), Fartlek ve High-Intensity Interval Training (HIIT) protokollerinin parametreleri.
⏱️ 3. Sürat, Çeviklik ve Plyometrik Antrenman Esasları
Sürat Bileşenleri ve Gelişimi: Reaksiyon zamanı, ivmelenme (akselerasyon), maksimal sürat ve süratte devamlılık kavramları; sürat antrenmanlarının sıklık, hacim ve dinlenme parametreleri.
Plyometrik Antrenman Metotları: Esneme-Kısalma Döngüsü (SSC) mekanizmasından yararlanarak patlayıcı gücü artırma; derinlik sıçramaları (depth jumps), kutu sıçramaları (box jumps) ve reaktif kuvvet indeksinin (RKI) takibi.
Çeviklik ve Yön Değiştirme Sürati (COD): Fitness ve atletik performansta yön değiştirme mekaniği, frenleme (deselerasyon) fazı ve motor kontrol ilişkisi.
🗓️ 4. Antrenman Periyodizasyonu ve Planlama (Giriş)
Klasik (Matveyev) Periyodizasyon Modeli: * Hazırlık Dönemi: Genel ve özel hazırlık fazlarında hacim ve şiddet ilişkisi.
Müsabaka/Yarışma Dönemi: Performansı zirveye (peaking) ulaştırma ve şiddeti artırıp hacmi düşürme stratejileri.
Geçiş (Aktif Dinlenme) Dönemi: Anatomik adaptasyon ve yenilenme süreçleri.
Tapering (Yük Azaltma): Önemli bir sınav, test veya müsabaka öncesi yorgunluğu sıfırlayıp performansı maksimuma çıkarmak için uygulanan hacim azaltma stratejileri.
📊 5. Antrenman Yükünün İzlenmesi, Testler ve Değerlendirme
Yük Takip Yöntemleri: Objektif (kalp atım hızı, toplam kaldırılan tonaj) ve subjektif (Algılanan Zorluk Derecesi – RPE/Borg Skalası, seans-RPE) yük takip metotları.
Saha ve Performans Testleri: Maksimal kuvvet tespiti için dolaylı ve dolaysız 1RM test protokolleri; anaerobik güç testleri (dikey sıçrama testleri), esneklik (Sit and Reach) ve koordinasyon testlerinin antrenman programlamasına entegrasyonu.