4. Kademe Spor ve Sağlık Bilimleri – Sınav Konuları

10 Haziran 2026

Moleküler Sinyal Yolları: Antrenman yüküne bağlı olarak kas büyümesini veya dayanıklılığı tetikleyen hücre içi sinyal mekanizmaları (Hypertrofi için mTOR/p70S6K yolağı, mitokondriyal gelişim için AMPK/PGC-1α yolağı) ve bunların birbiriyle olan etkileşimi (interference effect).
Spor Genetiği (Giriş): ACTN3 (sürat/kuvvet geni) ve ACE (dayanıklılık geni) gibi polimorfizmlerin elit sporcu seçimi ve antrenman modellemesindeki rolü.
Kas Plastisitesi: Kronik uyarılar karşısında iskelet kasının moleküler ve yapısal yeniden şekillenme (remodeling) süreçleri.

Nöral Adaptasyon Mekanizmaları: Maksimal kuvvet ve patlayıcı güç üretiminde motor ünite ateşleme frekansı (rate coding), senkronizasyonu ve çiftli ateşleme (doublet) mekanizmaları; post-aktivasyon potansiyeli (PAP) ve post-aktivasyon performans artışı (PAPE) fizyolojisi.
3 Boyutlu Hareket Analizi ve Ters Dinamik: Elit sporcuların hareketlerinin 3D biyomekanik sistemlerle analizi; eklem kuvvetleri, zemin tepki kuvveti (GRF) ve tendon gerilimlerinin matematiksel modellemesi.
Doku Biyomekaniği: Tendon, ligament ve kıkırdak dokuların mekanik yüklenme karşısındaki viskoelastik özellikleri ve histerezis (enerji kaybı) oranları.

Egzersiz İmmünolojisi: Kronik ağır antrenman dönemlerinde bağışıklık sistemi baskılanması (açık pencere – open window teorisi), üst solunum yolu enfeksiyonları (ÜSYE) ve sitokin (IL-6, TNF-alpha) yanıtlarının yönetimi.
Hematolojik Parametrelerin Analizi: Aşırı antrenman sendromu (overtraining) teşhisinde biyobelirteçler; plazma hacmi genişlemesi, spor anemisi (dilüsyonel anemi), ferritin, kortizol/testosteron oranı ve kreatin kinaz (CK) takibi.
Yüksek İrtifa ve Çevresel Fizyoloji: Hipoksi (oksijen azlığı) karşısında eritropoetin (EPO) salınımı, hematokrit düzeyleri, termoregülasyon (ısı yönetimi) ve elit sporcularda aklimatizasyon (çevreye uyum) protokolleri.

Sporcu Kalbi (Kardiyak Adaptasyon): Elit sporcularda sol ventrikül hipertrofisi, ekokardiyografi (EKO) ve elektrokardiyografi (EKG) bulgularının patolojik hipertrofiden (hipertrofik kardiyomiyopati) ayırt edilmesi; ani kardiyak ölüm riskleri.
Kronik Metabolik Patolojiler ve Egzersiz: İnsülin direnci, tip 2 diyabet, metabolik sendrom ve ileri derece obezitede hücresel düzeyde egzersiz reçetelendirmesi ve patofizyolojik kısıtlamalar.
Kompleks Kinetik Zincir Bozuklukları: Omurga patolojileri (Spondilolizis, spondilolistezis), kompleks diz yaralanmaları (ÖÇB + Menisküs + Yan Bağ kombine hasarları) sonrası biyomekanik düzeltme süreci.

Klinik Farmakoloji: Sporcuların tedavi amaçlı kullanmak zorunda olduğu yaygın ilaçların (NSAİİ – nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar, beta-blokerler, astım ilaçları) antrenman adaptasyonları ve performans üzerindeki fizyolojik etkileri.
TUE (Tedavi Amaçlı Kullanım İstisnası): Yasaklı maddelerin tıbbi zorunluluk halinde WADA ve Türkiye Anti-Doping Ajansı prosedürlerine göre yasal izin süreçlerinin yönetimi.
Mikrobiyota ve Performans: Bağırsak mikrobiyotasının egzersiz adaptasyonu, besin emilimi, inflamasyon yönetimi ve atletik performans üzerindeki çift yönlü ilişkisi.