3. Kademe Hareket ve Antrenman Bilimleri – Sınav Konuları

10 Haziran 2026

Blok Periyodizasyon (Verkhoshansky / Issurin): Klasik periyodizasyonun elit sporculardaki yetersizlikleri; Akümülasyon (birikim), Transmutasyon (dönüşüm) ve Realizasyon (gerçekleştirme) bloklarının tasarımı ve ardışık yükleme stratejileri.
Dalgalı (Undulating) Periyodizasyon: Günlük (DUP) ve haftalık dalgalı periyodizasyon modellerinin fitness ve hipertrofi programlarında mekanik stres ve metabolik yorgunluğu optimize etmek amacıyla kullanılması.
Kalıntı Antrenman Etkisi (Residual Training Effect): Antrenman yükü kesildikten sonra motorik özelliklerin (maksimal kuvvet, aerobik dayanıklılık vb.) vücutta ne kadar süre aktif kaldığının hesaplanması ve blok geçişlerinin buna göre planlanması.

Hıza Dayalı Antrenman (Velocity Based Training – VBT): Doğrusal enkoderlar (linear position transducers) veya ivmeölçerler kullanarak bar hızının (m/s) ölçülmesi; %1RM testi yapmadan günlük hazırbulunuşluğa göre (Autoregulation) yük tespiti.
Bar Hızı Bölgeleri: Farklı kuvvet özelliklerinin (Maksimal kuvvet, Akut/Hızlı kuvvet, Patlayıcı güç, Sürat-Kuvvet) bar hızı karşılıkları (Örn: Maksimal kuvvet için 0.15 – 0.35 m/s, Patlayıcı güç için 0.75 – 1.0 m/s).
Kuvvet-Hız Profillemesi: Sporcunun mekanik profiline göre “Kuvvet Eksikliği” veya “Hız Eksikliği” yaşadığının matematiksel olarak tespit edilmesi ve antrenman reçetesinin bu eksikliğe göre düzeltilmesi.

İleri Hipertrofi ve Kuvvet Protokolleri: Küme setleri (Cluster sets), mekanik avantaj drop setleri, fonksiyonel izometri, kontrast antrenman metotları (Complex Training) ve eksantrik aşırı yükleme (Flywheel/Sürtünmesiz eylemsizlik sistemleri) metotları.
İleri Plyometrik ve Reaktif Kuvvet: Amortizasyon (geçiş) fazının milisaniyeler düzeyine indirilmesi; dikey ve yatay kuvvet vektörlerinin elit fitness ve atletik performansa transferi.
Zirveleme (Peaking) Metotları: Müsabaka veya test gününde yorgunluğu maskeleyip zindeliği (fitness) maksimuma çıkarmak için doğrusal olmayan ve üstel (exponential) yük azaltma (tapering) matematiksel modelleri.

Dinamik Sistemler Teorisi: Hareketin öğrenilmesinde organizma, çevre ve görev (constraints-led approach) kısıtlamalarının rolü; hareket kalitesinin doğrusal olmayan bir yapıda incelenmesi.
Motor Değişkenlik (Motor Variability): Elit sporcularda hareketin her tekrarda milimetrik olarak değişmesinin sakatlık önleme ve performans üzerindeki olumlu etkileri.
Dışsal Odaklanma (External Focus): İleri düzey sporculara teknik öğretirken içsel (kasa odaklı) cueing yerine dışsal (çevreye/bara odaklı) yönlendirmelerin motor öğrenme hızına etkisi.

Akut:Kronik İş Yükü Oranı (ACWR): Sporcunun son 7 gündeki yükünün (akut), son 28 gündeki yüküne (kronik) oranlanması; sakatlık “tehlike bölgesi” (1.5 üzeri) ve “güvenli bölge” (0.8 – 1.3) hesaplamaları.
Nöromusküler Yorgunluk Takibi: Karşı hareket sıçraması (CMJ) testi ile uçuş süresi/kasılma süresi oranlarının takibi; sinir sisteminin yorgunluk düzeyine göre antrenman hacminin günlük olarak manipüle edilmesi.