1. Kademe Sporda Psikososyal Alanlar – Sınav Konuları

10 Haziran 2026

Spor Psikolojisinin Tanımı: Spor ve egzersiz psikolojisinin kapsamı, antrenörlük mesleğindeki yeri ve önemi.
Kişilik ve Spor: Kişilik kavramı, temel kişilik özellikleri ve spor branşı seçimi ile fitness sürdürülebilirliği arasındaki ilişki.
Kendine Güven (Self-Confidence): Sporcularda özgüven kavramı, öz-yeterlilik (self-efficacy) teorisine giriş ve antrenörün başlangıç seviyesindeki öğrencilerin özgüvenini artırma yolları.

İçsel ve Dışsal Motivasyon: Sporcuları egzersize başlatan ve devam ettiren içsel (sağlık, eğlence, başarma hissi) ve dışsal (görünüş, kupa, başkalarının takdiri) ödül mekanizmaları.
Başarı Hedefleri Teorisi: Görev (Ustalaşma) Yönelimli sporcular (kendi gelişimine odaklananlar) ile Ego (Sonuç) Yönelimli sporcular (başkalarını geçmeye odaklananlar) arasındaki farklar ve fitness salonundaki davranış modelleri.
Katılım Motivasyonu: İnsanların spora ve fitness kulüplerine kaydolma ve sporu bırakma (drop-out) nedenlerinin psikolojik analizi.

Stres ve Kaygı Tanımları: Durumluluk kaygı (anlık) ile süreklilik kaygı (kişilik özelliği olan) arasındaki farklar. Bilişsel (zihinsel) kaygı ile motorik/somatik (bedensel: titreme, terleme) kaygı belirtileri.
Uyarılmışlık (Arousal): Vücudun fizyolojik ve psikolojik olarak aktivasyona hazır olma durumu.
Ters U-Teorisi (Yerkes-Dodson Yasası): Performans ile uyarılmışlık arasındaki ilişki; optimal uyarılmışlık seviyesinin önemi (Ne çok gevşek, ne çok gergin).

Grup ve Takım Kavramları: Bir fitness grubunu veya spor takımını oluşturan temel psikolojik unsurlar; grup normları ve rolleri.
Takım Birliği (Grup Kohezyonu): Görev kohezyonu (birlikte başarma arzusu) ve sosyal kohezyon (birlikte vakit geçirmekten keyif alma) kavramları.
Antrenörün Liderlik Rolü: Farklı liderlik tarzları (Otokratik, Demokratik, Tam Serbestlik Tanıyan) ve spora yeni başlayan üyelere yaklaşımda demokratik/destekleyici liderliğin etkisi.

Etik ve Etkili İletişim: Antrenörün empati yeteneği, aktif dinleme becerisi ve sporculara yaklaşımındaki “Sandviç Metodu” (Övgü + Eleştiri/Düzeltme + Övgü) ile geri bildirim verme sanatı.
Sporda Saldırganlık: Saldırganlık türleri (Araçsal saldırganlık vs. Düşmanca saldırganlık) ve fitness salonlarında öfke/stres kontrolü.
Sosyal Kolaylaştırma (Social Facilitation): Başkalarının (seyirci veya salondaki diğer üyelerin) varlığının, başlangıç seviyesindeki sporcuların performansına olan olumlu veya olumsuz psikolojik etkileri.