3. Kademe Spor ve Sağlık Bilimleri – Sınav Konuları

10 Haziran 2026

🔬 1. İleri Düzey Egzersiz Fizyolojisi ve Hücresel Adaptasyonlar

  • Hücresel ve Moleküler Adaptasyon: Düzenli ve elit düzeydeki antrenmanların mitokondriyal biyojenez, miyofibriler protein sentezi ve kas lifi dönüşümleri (Miyozin Ağır Zincir – MHC değişimleri) üzerindeki moleküler etkileri.
  • Nöroendokrin Sistem ve Hormonal Yanıtlar: Egzersiz türlerine (akut yüksek şiddetli direnç antrenmanları vs. kronik dayanıklılık) göre büyüme hormonu (GH), testosteron, kortizol, insülin ve katekolaminlerin salınım mekanizmaları; anabolik/katabolik denge analizi.
  • Asit-Baz Dengesi ve Yorgunluk Fizyolojisi: İleri düzey egzersizlerde intrasellüler ve ekstrasellüler pH değişimleri, tamponlama sistemleri (bikarbonat, fosfat) ve merkezi/periferik yorgunluk mekanizmaları.

📐 2. Spor Biyomekaniği ve Hareket Analizi

  • Kinematik ve Kinetik Analiz: Spor hareketlerinin doğrusal ve açısal kinematik parametreleri (yer değiştirme, sürat, ivme); hareket esnasında eklemlere binen iç ve dış kuvvetlerin (moment, tork) analizi.
  • Kas Mekaniği: Kuvvet-Hız (Force-Velocity) ve Kuvvet-Uzunluk (Length-Tension) ilişkileri; Elastik Geri Dönüşüm ve Esneme-Kısalma Döngüsü (Stretch-Shortening Cycle – SSC) mekanizmasının biyomekaniği.
  • Fitness Hareketlerinde Kaldıraç ve Moment Kolları: Squat, Bench Press veya Deadlift gibi majör egzersizlerde anatomik dezavantajları/avantajları belirleyen moment kollarının hesaplanması ve form optimizasyonu.

🧪 3. İleri Düzey Spor Beslenmesi ve Performans Artırıcı Stratejiler

  • Dönemsel (Periodize) Beslenme: Makro besinlerin makro/mezosiklus antrenman planlamasına göre stratejik olarak manipüle edilmesi (Karbonhidrat periyodizasyonu, “Train Low – Compete High” stratejileri).
  • Elit Sporcularda Toparlanma (Recovery) Nutrasötikleri: İleri düzey supplement protokolleri (Örn: Nitrat/Pancar suyu, sodyum bikarbonat, whey izolatı, glutamin, HMB) ve kronik inflamasyonu azaltmaya yönelik beslenme yaklaşımları.
  • WADA ve Anti-Doping Yönetimi: Dünya Anti-Doping Ajansı (WADA) güncel yasaklılar listesi, doping sınıfları (Anabolik ajanlar, peptit hormonlar, stimülanlar vb.) ve antrenörün yasal/etik sorumlulukları.

🏥 4. Kronik Spor Sakatlıkları, Patoloji ve Atletik Rehabilitasyon

  • Aşırı Kullanım (Overuse) ve Patolojiler: Tendinopatiler (Patellar, Achilles), stres kırıkları, omuz impingement (sıkışma) sendromu ve kronik bel/boyun patolojilerinin fizyopatolojisi.
  • Kinetik Zincir ve Postür Analizi: Kas dengesizlikleri (Üst ve Alt Çapraz Sendromları), eklem mobilitesi/stabilitesi sorunları ve bunların fonksiyonel hareket bozukluklarına etkisi.
  • Sakatlık Sonrası Fonksiyonel Dönüş (Reatletizasyon): Medikal tedavi sonrası sporcunun sahaya/salona dönüş aşamalarındaki atletik performans ve düzeltici egzersiz (Corrective Exercise) protokollerinin tasarımı.

📊 5. Laboratuvar ve Saha Performans Testlerinin Yorumlanması

  • Kardiyorespiratuar Sınırların Tespiti: Maksimal Oksijen Tüketimi (VO2max) test protokolleri, Solunumsal Değişim Oranı (RER), Ventilatör Eşikler (VT1, VT2) ve Laktat Dönüm Noktası (LT) verilerinin analizi.
  • Nöromusküler ve Anaerobik Güç Testleri: Wingate Anaerobik Güç Testi, İzokinetik Kas Kuvveti Dinamometresi sonuçları ve Kuvvet-Zaman Eğrisi (Rate of Force Development – RFD) verilerinin antrenman programlamasına aktarılması.